Zien is ingrijpen: tijd voor systeemverantwoordelijkheid

Ik merk de afgelopen maanden steeds duidelijker waar mijn werk echt over gaat.

Ik schrijf niet alleen over huiselijk geweld. Ik schrijf over een noodsituatie. Ik probeer namelijk zichtbaar te maken hoe macht werkt via gedrag, via taal en via systemen. En hoe dat er in de praktijk toe leidt dat geweld tegen vrouwen en kinderen te laat wordt herkend, te zacht wordt benoemd, of helemaal uit beeld verdwijnt.

Tot nu toe heb ik die lijn in een aantal stappen uitgewerkt.

Eerst heb ik in De onzichtbare oorlog geprobeerd duidelijk te maken dat geweld tegen vrouwen en femicide geen randverschijnsel zijn, maar een structureel maatschappelijk probleem.

Daarna ben ik dieper gaan kijken naar het patroon achter het geweld: coercive control, dwingende controle, isolatie, ondermijning, dreiging en de langzame afbraak van autonomie.

Voorts heb ik gekeken hoe omstanders, taal en instituties onzichtbaarheid in stand houden; rechtvaardigheid vraagt actief omstanderschap en andere formuleringen.

In De onzichtbare gevangenis heb ik dat vertaald naar de ervaring achter de voordeur: hoe iemand in een gewone woning feitelijk opgesloten kan raken in angst, afhankelijkheid en vernauwing van het eigen leven.

En in De macht over betekenis heb ik laten zien dat ook taal zelf onderdeel is van dat machtsveld: wie de betekenis van gebeurtenissen bepaalt, bepaalt vaak ook wie geloofd wordt en wie niet.

Ik heb daar ook een kenniskaart en tijdlijn naast gezet, om coercieve relaties niet als losse incidenten te lezen, maar als een ontwikkelingslijn. De kern daarvan is simpel: als je het patroon eerder ziet, kun je eerder ingrijpen.

Mijn werk tot nu toe samengevat:

Ik probeer te laten zien dat geweld niet alleen bestaat uit wat er letterlijk gebeurt, maar ook uit hoe iemand stap voor stap kleiner wordt gemaakt, hoe de buitenwereld dat vaak mist, en hoe taal en dossiers dat soms nog eens versterken. Kort en bondig:

• geweld is omvangrijk en structureel;
• coercive control is vaak de kern;
• taal bepaalt mede wat zichtbaar wordt;
• en zolang het systeem passief blijft, blijft de pleger buiten beeld.

Praktisch betekent dat voor mij de volgende stappen:

– een taal-analyse-instrument om uitspraken te koppelen aan coercive control en aan de fasen van Monckton Smith;

– een grootschalige survey onder slachtoffers om het ongehoorde systematisch in kaart te brengen en het geheel te analyseren en duiden;

– een gespreksleidraad voor instanties, zodat slachtoffers sneller en beter worden begrepen;

– en een kritisch essay over hoe slachtoffers in zogenoemde vechtscheidingen soms door hun eigen advocaat opnieuw richting mediation, therapie of schikken met de pleger worden geduwd, terwijl dat in de praktijk vaak opnieuw in het nadeel van het slachtoffer werkt.

Voor mij zit de kern van dit werk hier: niet alleen beter weten wat geweld is, maar ook beter leren zien wat het met iemand doet, hoe het wordt verhuld, en wat er dan anders moet in de gesprekken bij de instanties en ‘de ketens’.

De urgentie is simpel: wie het patroon niet ziet, komt te laat. Wie het patroon wel ziet maar er niets mee doet, laat het patroon voortbestaan.

Mijn werk gaat dus niet alleen over begrijpen wat geweld is. Het gaat over de vraag waarom we het nog steeds zo vaak niet willen zien, en wat er nodig is om daar eindelijk consequent naar te handelen.

Linkjes naar mijn werk:

Essays

– De onzichtbare oorlog, deel 1: https://www.linkedin.com/pulse/de-onzichtbare-oorlog-marlon-domingus–lkhne

– De onzichtbare oorlog, deel 2: De onzichtbare pleger, het patroon en de onwil: https://www.linkedin.com/pulse/de-onzichtbare-oorlog-deel-2-pleger-het-patroon-en-marlon-domingus–n81de

– De onzichtbare oorlog, deel 3: De omstander, de taal en de onbereikbare rechtvaardigheid: https://www.linkedin.com/pulse/de-onzichtbare-oorlog-deel-3-omstander-taal-en-marlon-domingus–csxqe

– De onzichtbare gevangenis: hoe recht en samenleving huiselijk geweld missen: https://www.linkedin.com/pulse/de-onzichtbare-gevangenis-hoe-recht-en-samenleving-marlon-domingus–ktnoe

– De macht over betekenis – een grammatica van geweld: https://www.linkedin.com/pulse/de-macht-over-betekenis-een-grammatica-van-geweld-domingus–wmhve

Kenniskaarten

– Tijdlijn van een coercieve relatie: https://www.linkedin.com/posts/domingus_tijdlijn-coercieve-relatie-activity-7457312860575117312-1FtD

– Van acute angst naar chronische angst: https://www.linkedin.com/posts/domingus_van-acute-angst-naar-chronische-angst-activity-7455636864440352770-k08g

– Voorbeelden: Hoe DARVO kan klinken: https://www.linkedin.com/posts/domingus_darvo-voorbeelden-en-checklist-activity-7455198815869128705-lczj